Белорусская детская литература

48. Своеасаблівасць творчасці Н.Галіноўскай. Тэматычная і жанрава разнастайнасць

53. Асаблівасці спалучэння ілюстрацыі і зместу ў сучаснай кнізе

54. Тэматычнае багацце сучаснай дзіцячай прозы

56. Н. Галіноўская. Родная прырода ў розныя поры года, жывельны свет у вершах

57. Літаратура для дзяцей пісьменнікаў-землякоў В.Ткачова, А. Зэкава і А. 

59. Сучасныя дзіцячыя кнігі, адрасаваныя дашкольнікам

61. Агляд інтэрнэт-рэсурсаў, якія прапануюць творы дзіцячай літаратуры

Н. Галіноўская – таленавітая дзіцячая паэтэса. Яе творы адрасаваны дашкольнікам і малодшым школьнікам. За кнігу «Клубок і Калабок» паэтка ў 2000 годзе адзначана Літаратурнай прэміяй імя Янкі Маўра. Выданне для дашкольнікаў “Вясёлая пясочніца” прызнана лепшым у 2018 годзе.

Выявіла яна сябе таксама таленавітым майстрам малых жанраў (забаўлянкі, смяшынкі, жарты, загадкі, скорагаворкі), а таксама вершы і казкі,  небыліцы для дзяцей. Напрыклад, загадкі пра розных мультыплікацыйных герояў – Вінні Пуха, Паштальена Печкіна, кракадзіла Гену, Чабурашку і інш. Сорагаворкі: апранае грак чорны-чорны фрак, будзе дырыжорам у сарочым хоры.

У паэзіі Ніны Васільеўны прадстаўлена тэма жартоўных вершаў пра звяроў: верш “Гэта праўда ці мана?”,  вершы са зборніка для дашкольнікаў “Леў смяецца” – “Слон”, “Белы мядзведзь”, “Вярблюд”, “Асел”, “Чорная пантэра”, “Ягуар” і інш.

 

Упершыню ідэя зрабіць ілюстраваную кнігу сродкам мастацкага выхавання дзяцей паўстала ў канцы 19 ст. І хоць асноўным прынцыпам дзіцячай кнігі была яе "прыгажосць", відавочна прасочвалася імкненне данесці да чытача каштоўнасці мастацкай культуры і мастацкай творчасці.

Знаёмства з кнігай адбываецца ў дзіцяці ўжо ў самыя першыя месяцы жыцця. Ілюстрацыі, прадстаўленыя ў кнізе - адно з першых твораў мастацтва, якія існуюць у грамадстве людзей, з якім знаёміцца дзіця. Мастак-ілюстратар кнігі "прыходзіць" да дзіцяці, калі ён яшчэ не ўмее размаўляць, хадзіць. Карцінка, прапанаваная дзіцяці мастаком, фармуе у дзяцей любоў да прыгожага, выхоўвае мастацкі густ, знаёміць з навакольным светам. Так як ілюстрацыя - гэта рэальна бачны малюнак, яна вельмі важная для выхавання і развіцця дзіцяці. Малюнак – гэта сродак мастацкай выразнасці, ўспрыманне якога для дзяцей – новая прыступка ў пазнанні свету.

 

Проза для дзяцей на суч.этапе характарызуецца ўстойлiвасцю, паслядоўным засваеннем традыцый. На першым плане застаецца станаўленне гарманiчна развiтай асобы чалавека. Менавiта маральна-этычная праблематыка раскрываецца ў большасцi твораў розных жанраў. Асноўная ўвага звяртаецца на сацыяльна-бытавыя праблемы, вядома, у даступнай для дзяцей форме. Выпрацоўцы маральных якасцей, любовi да прыроды, дабрынi прысвечана апавяданне І.Навуменкi «Год карася». Яно пабудавана ў форме рэтраспекцый-успамiнаў: дзецi выраслi, даўно раз’ехалiся па краiне, а Мiкалай Ιванавiч адзначае кожны год «дзень карася», нiбы па ўсходнiм календары, паколькi яго маленькiя некалi дзецi не далi засмажыць карася i выпусцiлi таго ў вадаём. Празаiкi, што пiшуць для дзяцей, усё больш засяроджваюць увагу на выхаваннi патрыятычных пачуццяў. Значнае месца ў празаiчных творах займае гiстарычная тэматыка, прычым у большай ступенi аб’ектам становiцца далёкая гiсторыя.

 

Н. Галіноўская – таленавітая дзіцячая паэтэса. Яе творы адрасаваны дашкольнікам і малодшым школьнікам. За кнігу «Клубок і Калабок» паэтка ў 2000 годзе адзначана Літаратурнай прэміяй імя Янкі Маўра. Выданне для дашкольнікаў “Вясёлая пясочніца” прызнана лепшым у 2018 годзе.

Выявіла яна сябе таксама таленавітым майстрам малых жанраў (забаўлянкі, смяшынкі, жарты, загадкі, скорагаворкі), а таксама вершы і казкі,  небыліцы для дзяцей. 

 

В.Ткачоў выдаў зборнікі апавяданняў для дзяцей «Хітры Данік», «Партрэт салдата», «Вятрак – птушка вольная», «Незвычайны дыктант». “Хітры Данік” – зборнік апавяданняў для малодшых школьнікаў сабраў пад адной вокладкай гісторыі з жыцця, апісаныя з вялікім разуменнем дзіцячай псіхікі. Проста зразумелая мова і трапныя назіранні робяць апавяданні цікавымі і займальнымі. Няма ў іх настаўніцкага тону, толькі апісанні. Кароткая форма, якая дазваляе маленькім чытачам хуценька прачытаць творы, не стамляе, а наадварот, заахвочвае чытаць далей, і хаця апавяданні не спалучаны ні агульнай тэмай, ні персанажамі, тым не менш, чытаюцца як адно цэлае. Дарослы чытач таксама можа паквапіцца на чытанне гэтай кнігі, нават не абавязкова разам з дзяцьмі. Проста так, каб узгадаць сваё дзяцінства, пачуць яго пахі, колеры, гукі. 

 

В. Ваніна. “Наша Беларусь”. Кніга знаёміць маленькіх чытачоў з прыродай Беларусі, гербамі i славутасцямі Мінска і абласных цэнтраў, з народнымі традыцыямі беларусаў. Спрыяе выхаванню патрыятызму, гонару за родную краіну, паважлівага стаўлення да яе жыхароў. Кніга з ілюстрацыямі і пазнавальнымі заданнямі для чытання дзецям 5–7 гадоў.

А. Масла. “Балотныя прыгоды. Цікавінкі ад Бульбінкі і Журавінкі”. Новая кніга вядомай беларускай пісьменніцы А.Масла прысвечана таямнічаму і захапляльнаму свету беларускіх балот. У займальнай форме аўтар знаёміць дзяцей з асаблівасцямі ўтварэння балот, іх відамі і значэннем у прыродзе. Асобнае месца ў кнізе адведзена знаёмству з жывёльным і раслінным светам балот. Разам з галоўнымі героямі кнігі — цікаўным і дасведчаным хлопчыкам Бульбінкам і дзяўчынкай Журавінкай — маленькія чытачы здзейсняць казачнае падарожжа па балотных абшарах, наведаюць хатку баброў, высветляць, чаму ласі скідаюць рогі і ці можа выдра працаваць карэспандэнткай. Кніга ўтрымлівае таксама простыя кулінарныя рэцэпты, а яшчэ займальную гульню па матывах казачнага падарожжа. Адрасуецца дзецям дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту.

 

Вершы.ru – нацыянальны паэтычны партал, на якiм вы знойдзеце вершы для дзяцей на беларускай мове.

Народныя казкі для дзетак ад ЮНІСЕФ. Праект «Народныя казкі для дзетак» — iнiцыятыва ЮНIСЕФ у Беларусі. Там вы знойдзеце многа цудоўных казак и гульняў для вашых дзетак на беларускай мове.

Казкi беларускiя. Гэты сайт прысвечаны беларускім казкам для малых і дарослых, але і не толькі. Усе дзеткі любяць казкі, вершы, мульцікі, гульні. Усе дзеткі, безумоўна, маюць на гэта права. Беларуская і беларускамоўная культуры цяпер падзелены, але гэта не нашая віна і не наша доля, таму мы запрашаем вас паспрыяць, каб гэткая “няправільная” сітуацыя паступова змянілася! Нам не важна, на якой мове вы размаўляеце па жыцці ці з якімі памылкамі вы пішаце па-беларуску. Нам важна ваша жаданне прачытаць свайму дзіцяці беларускую казку на роднай мове, і менавіта гэта аб’ядноўвае ўсіх наведвальнікаў гэтага сайту!"