Этнапсихалингвистыка як навука

Этнапсіхалінгвістыка - гэта навуковы напрамак, які ўзнік дзякуючы аб'яднанню намаганняў прадстаўнікоў мовазнаўчых навук і псіхалогіі. Значны ўплыў на развіццё этнапсіхалінгвістыкі быў ажыццяўлён заснавальнікамі псіхалагічнай тэорыі дзейнасці - Л.С. Выгоцкага, П.Я. Гальперыны, А.М. Ляонцьева і інш. , а таксама і прадстаўнікамі такіх мовазнаўчых дысцыплін як этналінгвістыка і псіхалінгвістыка. Этналінгвістыка вывучае мову ў яе адносінах да культуры, даследуе ўзаемадзеянне паміж этнакультурнымі і этнапсіхалагічнымі з'явамі ў эвалюцыі і рэалізацыі маўленчай дзейнасці. Этналінгвістыка як кірунак мовазнаўства фармальна з'явілася на рубяжы 19-20 стст. дзякуючы інтэнсіўнаму вывучэнню амерыканскімі даследнікамі індзейскіх моў (Ф. Боас, С. Лем, Э.Сепір і інш.). У Рассіі пачалося даследавання па падобнай тэматыцы ў сярэдзіне XX ст. у працах Ф. Бусласва, А. Афанасьева, А. Поцебня і інш. (напрыклад, лінгвістычныя пошукі ў галіне народнай міфалогіі і псіхалогіі) [1, c.45-47].

Этнас - этнічная супольнасць, устойлівая супольнасць людзей, якая склалася гістарычна на пэўнай тэрыторыі, мае агульную мову, культуру, побыт, псіхалагічныя рысы і самасвя-домасць. Асноўныя гістарычныя формы этнасу — род, племя, народ-насць, нацыя — характарызуюцца і пэўнымі сацыяльна-эканамічнымі асаблівасцямі. Галоўныя прыкметы этнасу - мова, самасвядомасць, кўльтура, побыт, псіхіка і інш. — змяняюцца з цягам часу не так істотна, як сацыяльна-эканамічныя адносіны, якія адпавядаюць пэў-най гістарычнай ступені развіцця. На паняцці "этнас" грунтуецца значная частка этнаграфічнай і іншай навуковай тэрміналогіі — этнагенез, этнонім і інш.

Этнічнасць ў сваім першапачатковым значэнні можа разумецца як сукупнасць прыкмет або уласцівасцяв, якія адрозніваюць адзін рэальна існуючы этнас ад іншага.

Этнапсіхалінгвістыка - навуковы напрамак, які ўзнік дзякуючы аб'яднанню намаганняў прадстаўнікоў навукі і псіхалогіі. Значны ўплыў на развіццё этнапсіхалінгвістыкі ажыццёўлялі заснавальнікі псіхалагічнай тэорыі дзейнасці, а таксама прадстаўнікі такіх мовазнаўчых дысцыплін як этналінгвістыка І псіхалінгвістыка.

Аб'ектам этнапсіхалінгвістыкі з'яўляюцца нацыянальна-культурныя варыянты маўленчай дзейнасці (як аднаго з відаў псіхічнай дзейнасці чалавека). Гэты аб'ект прывязаны да культурных пастулатаў тым, што нацыянальная культура існуе ў ментальнай, прадметнай і дзейнаснай формах; што ментальныя складнікі нацыянальнай культуры не могуць «перакадаваць» адэкватна; што нацыянальна-культурная спецыфіка свядомасці вербализуется па-рознаму. Такім чынам, у этнапсіхалінгвістыцы ўжо маюцца даследаванні, вызначаюцца шляхі вырашэння шэрагу праблем, у тым ліку і праз аналіз нацыянальнай спецыфічнасці адносін паміж рознымі этнасамі.