Асоба ў гісторыі (паводле апавядання “Прадыслава” В. Іпатавай)
Літаратура
Асоба ў гісторыі (паводле апавядання “Прадыслава” В. Іпатавай)
На сённяшні дзень у свядомасці беларускага чытача існуе моцная асацыя Вольгі Іпатавай з пісьменніцай, якая ў сваіх творах не проста раскрывае падзеі беларускай гісторыі і мінулага нашай краіны, але і ў нейкай ступені пераасэнсоўвае іх, робіць аб’ектам чытацкай увагі і зацікаўленасці.
Напачатку трэба заўважыць, што сама аповесць, разглядаемая намі ў дадзенай рабоце, была, па заўвагах многіх даследчыкаў літаратуры (напрыклад, такога пункту гледжання прытрымліваецца і Л. Савік, якая грунтоўна даследвала творчасць В. Іпатавай), была толькі ранняй спробай і своеасаблівым подступам пісьменніцы да больш грунтоўных твораў пра мінулае Беларусі. Калі разглядаць сюжэт самой аповесці, то перд чытачом паўстае эпоха XII стагоддзя, яе звычаі. Даволі падрабязна чытач мае магчымасць пазнаёміцца з тагачасным жыццём продкаў, а таксама з лёсам Ефрасінні Полацкай, постаць якой добра вядома кожнаму беларусуяшчэ з пачатковых класаў. Дзякуючы майстэрству і творчаму метаду В. Іпатавай, перад намі нібы ажывае лік Ефрасінні, асветніцы і заступніцы беларускага народа.
Слушным, на думку Л. Савік, з’яўляецца тое, што пісьменніца малюе Ефрасінню звычайным чалавекам, простай жанчынай, якой нішто чалавечае не чужое. Гэта набліжае вобраз беларускай святой да простага чалавека, дае магчымасць нам больш яе разумець, а ў некаторых абставінах нават параўноўваць яе з сабой. Нягледзячы на тое, што дадзеная асоба займае значнае месца ў гісторыі і культуры нашай краіны, трэба памятаць (а гэта і згадвае нам ў сваім апавяданні В. Іпатава), што перш за ўсё яна была прастым чалавека – Прадыславай.
У аповесці чытач становіцца сведкамі моцнага кахання маладой князёўны – Прадыславы. Пакахала яна простага хлопца з ільнянымі валасамі і блакітнымі вачыма, перажыла радасці і пакуты першага і, нажаль, адзінага кахання.
1. Воюш, І. Д. Інтэрпрэтацыя жаночай суб’ектыўнасці ў творах пра Ефрасінню Полацкую [Электронны рэсурс] / І. Д. Воюш // Электронная бібліятэка БДУ. – Рэжым доступу: http://www.elib.bsu.by/bitstream/123456789/18125/1/Воюш%20Полацкая.pdf.
2. Іпатава, В. Прадыслава. Аповесць: Для сярэд. і ст. шк. узросту / В. Іпатава; прадм. Л. С. Савік. – Мінск : Сталія, 2002. – 80 с.
3. Савік, Л. Адна між замкаў: Літ. партр. В. Іпатавай / Л. Савік. – Мінск : БелСаЭС «Чарнобыль», 2003. – 168 с.
4. Станкевіч, А. Ф. Вобраз Еўфрасінні Полацкай у літаратуры, мастацтве,
скульптуры, музыцы [Электронны рэсурс] / А. Ф. Станкевіч // Народная асвета. – Рэжым доступу: https://www.n-asveta.by/dadatki/madelny_urok/2019/stankevich.pdf.