1. Адметная асаблівасць твораў Васіля Віткі для дзяцей. Казка “Вавёрчына гора”. Прыгодніцкі характар сюжэта
2. Жыццёвы і творчы шлях Рыгора Барадуліна. Жанравая разнастайнасць дзіцячай паэзіі (вершы, казкі, жарты, скорагаворкі, прымаўкі, задачкі, забаўлянкі).
3. Аналіз народнай казкі “Як Сцёпка з панам гаварыў”
Спіс выкарыстанай літаратуры
1. Адметная асаблівасць твораў Васіля Віткі для дзяцей. Казка “Вавёрчына гора”. Прыгодніцкі характар сюжэта.
Вiтка складаў пацешкi, калыханкi, скорагаворкi, лiчылкi, загадкi. Яго дзіцячая паэзiя заснавана на гульнi. Пацешка «Пальцы» - у кожнага пальца ёсць iмя i даецца характарыстыка. А разам усе браты умельцы. Калыханка «Ιванка» - «Баю, бай Ιванка, прыйшла калыханка, павярнiся на бачок i заснi мой хлапчучок». З верша «Слова» дзецi пазнаюць, што адным словам, што бяздумна вырываецца з нас можна знiшчыць лес i рэчку i клёкат бусловы, чалавечую усмешку. Ιх не возьмеш назад. Ι нiколi не ӯзыдзе зерне, што ўпала ў бясплодны пясок.Усё належыць ад нашай шчырай дабрынi. Вершы эстэтычна удзейнiчаюць на дзяцей, абуджаюць цiкавасць да прыроды, беражлiвыя адносiны да прыроды, выкарыстоўваецца фальклор, прысутнiчае гумар. Дзіцячая паэзія Віткі багатая рознымі жанрамі, сярод іх ёсць “складанкі-чытанкі, байкі-самаграйкі, песні-калыханкі, жарты-перакруткі, гулі-самагудкі, лічылкі, загадкі, ладачкі-ладкі”. Напісаны яны з тонкім адчуваннем асаблівасцей дзіцячага ўспрымання, з любоўю да загадкава-чароўнай краіны Дзяцінства. Творчасць Віткі для дзяцей – свет чарадзейства,
2. Жыццёвы і творчы шлях Рыгора Барадуліна. Жанравая разнастайнасць дзіцячай паэзіі (вершы, казкі, жарты, скорагаворкі, прымаўкі, задачкі, забаўлянкі).
Нарадзіўся Рыгор Іванавіч Барадулін на хутары Верасоўка ў сям'і рабочага 24 лютага 1935 года на страражытна-слыннай Полаччыне, у лясной Ушаччыне. Верасоўка. Верасовачка... Сапраўды мілагучная назва той мясціны, дзе паэт нарадзіўся, дзе пачуў матчыну песню, матчыну мову, дзе ўпершыню пераступіў парог матчынай хаты. Адсюль, з ушацкага прыстанку, была ўзята пуцёўка на вучобу ў Мінск, на далёкія цалінныя землі, на працу, на жыццё.
Вайна цяжкімі вогненна-трагічнымі зломамі ўвайшла ў лёс Барадуліна. Бацька Іван Рыгоравіч партызаніў у брыгадзе Мельнікава, загінуў у баі. Маці Акуліне Андрэеўне вайна пакінула ўдовіна гора, цяжар нястач, а падлетку Грышку - незагойны боль сіроцтва. Душыла яго малества нішчымніца, бясхлебіца. У сярэдняй школе запаланіла паэзія - памяць схоплівала і трымала ўсё, да чаго ляжала душа. Падчас вучобы ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (1954 - 1959) пачынае публікавацца; пасля заканчэння БДУ працаваў у рэдакцыях газеты “Советская Белоруссия”, часопісаў “Бярозка”,
3. Аналіз народнай казкі “Як Сцёпка з панам гаварыў”.
Сацыяльна-бытавыя казкі адрозніваюцца ад іншых характарам мастацкай выдумкі, асаблівасцямі мастацкага асэнсавання рэчаіснасці. Яны таксама аб'ядноўваюць розныя па ідэйна-тэматычным змесце і па вобразнай сістэме творы. Сярод іх можна вылучыць казкі ўласна бытавыя, якія раскрываюць паўсядзённае жыццё селяніна, закранаючы праблемы маралі, этыкі, а таксама казкі антыпрыгонніцкія і антырэлігійныя, якія аб'ядноўваюць усе творы рэалістычнага напрамку, накіраваныя супраць прыгнятальнікаў, служкаў культу, рэлігіі і існаваўшага эксплуататарскага ладу. Гэтыя творы можна вылучыць асобна не толькі па ідэйна-тэматычных асаблівасцях, але і па асаблівасцях мастацкага метаду. Для іх, як і для ўсіх сацыяльна-бытавых твораў, характэрна рэалістычнае адлюстраванне рэчаіснасці. Але калі, напрыклад, уласна бытавыя казкі, крытыкуюць недахопы і заганы некаторых прадстаўнікоў сялянства, стваралі гумарыстычныя малюнкі, падкрэслівалі станоўчыя якасці працоўных,то антыпрыгонніцкая і антырэлігійныя казкі вылучаюцца з усіх астатніх сацыяльна-бытавых казак ярка выражанай сатырычнай накіраванасцю (дыялог Сцёпкі з панам, а таксама з лёкаем), бязлітасным выкрыццём і рашучым асуджэннем эксплуататараў. Такой сацыяльна-бытавой антыпрыгонніцкай і з’яўляецца народная казка “Як Сцёпка з панам гаварыў”.
1 Беларуская дзіцячая літаратура. 2-е выд. — Мн., 1980.
2 Беларускія пісьменнікі (1917—1990): даведнік / склад. А. Гардзіцкі. — Мн., 1994.
3 Шклярэўскі I. Жывая душа: Фрагменты да літ. партрэта Рыгора Барадуліна // Полымя. 1970. № 2.
4 Барадулін Рыгор // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995. — Т.1. С. 210—235.
5 Рыгор Барадулін // Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя: у 4 т. / рэдкал. У. В. Гніламёдаў і інш. — Мн., 2002. — Т. 4. Кн. 1. С. 594—619.
