Скачать готовую работу по теме

Белорусская детская литература

Купить эту готовую работу со скидкой за 23,00 BYN

Стоимость

от

23,00

28,75

BYN

Содержание

Уводзіны

1. Беларускія народныя казкі, класіфікацыя

2. Асаблівасці казачнага сюжету, кампазіцыі

3.Выхаваўчая роля казак

4. Канспект выхаваўчага занятку з дзецьмі малодшага школьнага ўзросту: «У гасцях у казкі»

Заключэнне

Спіс выкарыстаных крыніц

Выдержка из работы

Уводзіны.

Казкі-малыя эпічныя жанры, напоўнены незвычайным, фантастычным, чароўным. Героі-жыхары прыроды, што ўмеюць размаўляць. У казках дабро перамагае зло. У казках можна пераходзіць ад рэальнасці ў нерэальнасць. казкі маюць традыцыйную будову-пачатак, канец, магічныя лічбы, сістэму вобразаў. Казкі ўздзейнічаюць на дзяцей эстэтычна, даюць незабыўныя ўрокі народнай маралі, вучаць сумленнасці, сціпласці, працавітасці, душэўнай чуласці і дабрыні. Актыўна ўплываюць на мову дзяцей, дапамагаюць ім адчуць прыгажосць роднай мовы, мудрасць народа. А. І. Нікіфараў, на наш погляд, хоць і коратка, але даволі дакладна вызначыў жанравыя асаблівасці казкі, падкрэсліваючы, што яна існуе «з мэтай забавы» [2,c. 124].

1. Беларускія народныя казкі, класіфікацыя.

Ніякая іншая форма фальклору не прадстаўлена ў Беларусі так шырока, як казкі. Беларускія казкі чакана вельмі падобныя на рускія, але маюць шэраг сваіх непаўторных асаблівасцяў. Напрыклад, сярод іх шмат зусім кароткіх - і такія казкі-малюткі вылучаюць у асобную, асаблівую катэгорыю. Але і сярод доўгіх, і сярод кароткіх казак лідзіруюць сюжэты, дзе галоўнымі дзеючымі асобамі выступаюць жывёлы.

Калі ў рускіх народных казках значная доля прыпадае на чароўныя сюжэты, то падобны сегмент у беларускіх нашмат менш, жывёлы-героі ж пануюць усюды і ўсюды. Нямала і бытавых сюжэтаў, нярэдка з сатырычным ухілам-высмейваюць прывілеяваныя класы грамадства і якія паказваюць, часам у алегарычным ключы, няпростае жыццё беднага сялянства.

Цікавая разнавіднасць казак тыя, што маюць шмат агульнага з легендамі. Яны ў даступнай форме падаюць версію таго, як утварылася тое ці іншае з'ява.

Класіфікацыя беларускіх народных казак:

1. Казкі пра жывёл (Дзяцел, Ліса і Варона, лісіца-хітрыца, Лёгкі хлеб, як кот звяроў напалохаў, курачка — рябка, Муха — певуха, сабака і воўк, як ліса ваўка судзіла) / /

2. Чароўныя казкі (Як Іван чарцей перахітрыў, Прагны багацей, Піліпка-сынок, Сынок-з-кулачок, Алёнка)

3. Бытавыя казкі (як мужык царскага генерала даручыў, крадзеным сыты не будзеш, Пану Навука, Страшная закрутка, Муж і жонка).

У зборніках беларускіх казак 20 ст. пераважаюць казкі-навэлы аб паўсядзённым жыцці сялян, сатырычныя казкі, накіраваныя супраць панства і духавенства [5, c. 85].

2. Асаблівасці казачнага сюжету, кампазіцыі.

Казка з'яўляецца адным з найважнейшых жанраў фальклору. У ёй, як і ў цэлым ва ўсім фальклоры, адбіліся жыццё народа, яго светапогляд. Пазнавальнае і выхаваўчае значэнне казак бясспрэчна і велізарна. Але казкі ўяўляюць вялікую цікавасць і ў мастацкіх адносінах, і ў прыватнасці-як праява народнага таленту ў галіне сюжэтаскладання. Галоўным прыкметай усіх эпічных жанраў фальклору (як і літаратуры) з'яўляецца іх сюжэтнасць. Аднак сюжэт у кожным жанры мае сваю спецыфіку, якая абумоўлена асаблівасцямі зместу, творчых прынцыпаў і прызначэння жанру. А. І. Нікіфараў, на наш погляд, хоць і коратка, але даволі дакладна вызначыў жанравыя асаблівасці казкі, падкрэсліваючы, што яна існуе «з мэтай забавы». Забаўляльнасць і займальнасць лічылі адметнымі прыкметамі казкі. Сюжэт казкі строга паслядоўны, адналінейны, развіваецца вакол галоўнага героя, перамога якога абавязковая. Кампазіцыя рускіх казак пра жывёл адрозніваецца прастатой і лаканізмам. Нярэдка яны з'яўляюцца аднаэпізоднымі (»Ліса і журавель«,» Журавель і чапля " і інш.). У гэтым выпадку для іх характэрная гіпербалізацыя асноўных уласцівасцяў і чорт персанажа, вызначальная незвычайнасць, фантастычнасць іх учынкаў.Аднак значна часцей сустракаюцца казкі з сюжэтамі, заснаванымі на паслядоўным счапленні однотемных сюжэтных звёнаў-матываў. Падзеі ў іх звязваюцца аналагічнымі па характары дзеяннямі скразных персанажаў: у казцы «Ліса і воўк» тры сюжэтных матыву – «Ліса крадзе рыбу з саней», «Воўк у палонцы», «бітая нябітага вязе». Своеасаблівыя мастацкія асаблівасці некаторых казак пра жывёл. Сюжэт іх можна сфармуляваць адной фразай: напрыклад, Калабок ўцякае з хаты, і яго з'ядае ліса, цецярук захацеў дом будаваць, а потым раздумаў [4, c. 63].

3. Выхаваўчая роля казак.

Выхаваўчая роля казак вельмі значная ў працэсе развіцця і станаўлення маленькага чалавека. Казкі – гэта свайго роду «выхаваўчая сістэма», якая ўключае ў сябе маральнае, экалагічнае, працоўнае, патрыятычнае, разумовае, Грамадзянскае выхаванне і т. д.

Казкі можна смела назваць адным з найбольш эфектыўных сродкаў выхавання дзіцяці. Ні для каго не сакрэт, што дзеці навучаюцца ў гульні, а казка-гэта тая ж гульня, толькі гульня ва ўяўленні. Дзіцяці значна прасцей навучыць нейкім навыкам падчас гульні - гэтак жа і растлумачыць яму нешта нашмат прасцей з дапамогай казак [1, c. 96].

А таму, калі дарослы жадае навучыць свайго дзіцяці нейкім навыкам, выхаваць у ім нейкія рысы характару, прышчапіць пачуццё дабра і зла, растлумачыць яму нейкія ісціны, падтрымаць малога,-прыйдзецца абудзіць сваю фантазію, напружыць памяць, успомніўшы мова дзяцінства-казку.

Асабліва трэба падкрэсліць ролю казкі ў жыцці дзіцяці. Праз казкі дзіця спазнае свет, набіраецца вопыту для дарослай самастойнага жыцця, будуе ўласную мадэль свету і вучыцца ў ёй жыць. Казка грунтуецца на Народна-эстэтычнай культуры, на фальклорных танах і валодае багатым сацыяльным, маральна-педагагічным патэнцыялам. Спецыфіка казкі ў тым, што яна з'яўляецца прадуктам творчасці пэўнага народа.

Менавіта казкі з'яўляюцца гэтак магутным інструментам для выхавання, навучання дзяцей, таму дзеці думаюць вобразамі. І лепшым спосабам падаць нейкія ісціны дзіцяці з дапамогай вобразаў з'яўляецца менавіта казка. Так, маляня, прадстаўляючы для сябе вобразы, пачынае разумець унутраны свет герояў, верыць разам з імі ў тое, што дабро пераможа, суперажываць ім. Акрамя таго, што казка з'яўляецца проста прыемным баўленнем часу, яна яшчэ здольная зняць стан трывогі, хваляванні ў дзіцяці.

4.Канспект выхаваўчага занятку з дзецьмі малодшага школьнага ўзросту: «У гасцях у казкі»

Задачы:

1.Якія развіваюць:

Развіваць у дзяцей творчае мысленне, фантазію, увага; гаворка дзяцей, ініцыятыву.

2.Выхоўваюць:

Выхоўваць любоў і цікавасць да казак, эмацыйную спагадлівасць

3.Навучальна:

Вучыць складна, паслядоўна выкладаць ход казкі;

Актывізаваць у гаворкі дзяцей: назва казак, імёны казачных герояў;

Замацаваць веды дзяцей аб рускіх народных казках.

Меркаваны вынік: замацаванне ў дзяцей веды аб казках, выхаванне любові да вуснага народнай творчасці.

Віды дзіцячай дзейнасці: гульнявая, камунікатыўная (гутарка, сітуацыйных размова, адгадваньня загадак), рухальная (рухомыя дыдактычныя гульні, гульнявыя практыкаванні, фізкультхвілінка).

Індывідуальная праца: падахвочваць да актыўнай маўленчай дзейнасці малаактыўных дзяцей.

Слоўнікавая праца: вандроўцы, прасцяк, казаць – маўчаць, медзведзяня, яжаня.

Папярэдняя праца:

1. Чытанне, беларускіх народных казак.

2. Сузіранне ілюстрацый да казак.

3. Прагляд мультфільмаў па тэме: «беларускія народныя казкі».

4. Правядзенне дыдактычных гульняў: «Пазнай казку па малюначках», «Чый галаўны ўбор?” «З якой казкі герой?”, «Збяры казку».

Заключэнне.

Казкі ўздзейнічаюць на дзяцей эстэтычна, даюць незабыўныя ўрокі народнай маралі, вучаць сумленнасці, сціпласці, працавітасці, душэўнай чуласці і дабрыні. Актыўна ўплываюць на мову дзяцей, дапамагаюць ім адчуць прыгажосць роднай мовы, мудрасць народа.